AI gebruiken we inmiddels bijna zonder erbij na te denken. Een chatbot op de website, ChatGPT voor een eerste opzet van een tekst, het is niet meer weg te denken. Maar sinds 2 augustus 2026 gelden er nieuwe Europese transparantieregels voor bepaalde toepassingen van AI.
De gedachte erachter is eigenlijk heel simpel: mensen moeten kunnen weten wanneer ze met AI te maken hebben. Maar betekent dat nu dat je voortaan overal bij moet zetten: “Deze tekst is gemaakt met AI”? Nee. Zo simpel en zo streng is het gelukkig nog niet.
Wanneer moet je wél duidelijk zijn?
De nieuwe regels uit de Europese AI-verordening gelden vooral in situaties waarin iemand anders moeilijk kan zien dat AI een rol speelt.
Denk bijvoorbeeld aan:
- Een AI-chatbot of digitale assistent die met klanten praat. Mensen moeten vanaf het begin kunnen weten dat ze met AI communiceren en niet met een medewerker.
- Deepfakes. Gebruik je AI om beeld, geluid of video zo te maken of veranderen dat het echt lijkt? Dan moet duidelijk zijn dat het om gemanipuleerde of kunstmatig gemaakte content gaat.
- AI-teksten over onderwerpen van algemeen belang. Worden zulke teksten gepubliceerd zonder menselijke controle of redactionele verantwoordelijkheid, dan moet duidelijk zijn dat ze met AI zijn gemaakt.
- AI die emoties herkent of mensen biometrisch indeelt. Ook daarbij moet degene op wie het systeem wordt toegepast daarover worden geïnformeerd.
Deze transparantieregels gelden sinds 2 augustus 2026.
Gebruik je ChatGPT voor een nieuwsbrief? Geen paniek
Stel: je vraagt ChatGPT om een eerste versie van een nieuwsbrief te schrijven. Daarna lees je de tekst zelf, pas je hem aan en besluit je wat er uiteindelijk wordt gepubliceerd. Dan hoef je niet automatisch onderaan te zetten dat ChatGPT heeft meegeschreven.
Hetzelfde geldt bijvoorbeeld wanneer AI je helpt met een samenvatting of een eerste opzet van een vacaturetekst. De nieuwe regels zijn dus geen algemene verplichting om ieder gebruik van AI bekend te maken.
Dat onderscheid is belangrijk. De regels zijn vooral bedoeld om situaties te voorkomen waarin mensen denken dat ze met een echt persoon of authentieke content te maken hebben, terwijl dat niet zo is.
Wat betekent dit voor jouw organisatie?
Dit is een goed moment om eens te inventariseren waar AI inmiddels wordt gebruikt. Vraag bijvoorbeeld eens rond:
Hebben we een chatbot op onze website?
En is voor bezoekers meteen duidelijk dat dit geen echte medewerker is?
Maken we beelden, video’s of stemmen met AI?
Kunnen mensen daardoor worden misleid over wat echt is?
Publiceren we automatisch AI-gegenereerde informatie?
En kijkt daar nog iemand naar voordat die informatie naar buiten gaat?
Gebruiken medewerkers nieuwe AI-functies in bestaande software?
Denk aan functies die ongemerkt zijn toegevoegd aan programma’s die je al jaren gebruikt.
Je hoeft dus niet direct een dik nieuw AI-handboek te schrijven. Maar je moet wél weten welke AI je gebruikt, waarvoor je die gebruikt en of daarbij persoonsgegevens betrokken zijn.
AI en AVG blijven bovendien twee verschillende dingen
De regels die sinds 2 augustus gelden komen uit de AI-verordening. Daarnaast blijft natuurlijk ook de AVG gelden. Voer je persoonsgegevens in een AI-tool in? Laat je AI bijvoorbeeld klantvragen analyseren, sollicitaties beoordelen of gegevens van cliënten samenvatten? Dan moet je dus óók kijken of dat volgens de AVG is toegestaan. Een AI-tool kan technisch prima voldoen aan de nieuwe AI-regels en tóch op een verkeerde manier met persoonsgegevens worden gebruikt.
Kortom: AI gebruiken mag. Maar ongemerkt AI inzetten wordt steeds minder vanzelfsprekend. Misschien is daarom de belangrijkste vraag voor na de zomer niet: “Gebruiken wij AI?” Maar: “Weten wij eigenlijk waar we AI gebruiken?”
Meer weten over de nieuwe AI-regels?
Lees de uitleg van de Europese Commissie over de transparantieregels voor AI-systemen.
Bekijk de officiële uitleg van de Europese Commissie
Probeer AVG-support.nl 30 dagen gratis
Wil je eenvoudig voldoen aan de AVG regels? AVG-support.nl helpt je te doen wat nodig is.
- toets je organisatie en neem noodzakelijke maatregelen
- maak gebruik van alle juridische documenten
- behaal het AVG OK-vignet en laat zien dat je privacy serieus neemt
Ontdek zelf hoe het werkt. Maak een gratis proefaccount aan.
