Consumenten ervaren een gebrek aan controle als het gaat om privacy. 80% van de Nederlanders geeft aan meer controle te willen over hoe persoonsgegevens worden gebruikt en opgeslagen door organisaties.
Dat blijkt uit de DDMA Privacy Monitor 2023, die naast een enquête onder 1.000 Nederlanders voor het eerst ook inzichten uit verdiepend, kwalitatief onderzoek bevat. Mensen hebben het gevoel dat hun invloed beperkt is. Het gevolg hiervan is een gelaten houding en weinig initiatief vanuit de consument. Maarten Roelfs, voorzitter van de Stichting AVG, reageert op de uitkomsten.
Maarten Roelfs: “Zorg ervoor dat consumenten begrijpen welke persoonsgegevens je verzamelt, waarom je ze verzamelt en hoe je ze gebruikt. Dit kan worden gedaan door een duidelijke en begrijpelijke privacyverklaring te publiceren.
Je kunt ook denken aan een mogelijkheid waarbij consumenten zelf hun persoonsgegevens beheren. Bijvoorbeeld door een online portal aan te bieden waarin ze hun gegevens kunnen bekijken, bewerken en verwijderen.”
Zorgen over privacy zijn gelijk gebleven
Uit het onderzoek blijkt dat het bewustzijn van de Algemene Verordening Gegevensbescherming (AVG) is sinds de toepassing in mei 2018 verdubbeld (van 28% naar 66%). Maar wat privacy precies voor hen betekent is vaak onduidelijk. Zo linken consumenten persoonsgegevens vooral aan formulieren die ze invullen en niet aan hun browsegedrag of het delen van locatiegegevens.
Maarten Roelfs: “Het is goed om te weten hoe de consument denkt over online privacy. Dat geeft organisaties richting. We herkennen dat er nog veel onbekendheid is over de AVG. Dat is niet alleen bij consumenten zo, maar ook binnen bedrijven.
Medewerkers zijn vaak niet goed op de hoogte van de processen en afspraken rondom privacy. Het is niet voor niets dat de meeste datalekken ontstaan door menselijke fouten. Daar ligt een taak voor organisaties om meer aandacht aan te besteden.”
Vertrouwen en transparantie zijn belangrijk
Vertrouwen hebben in een organisatie is de belangrijkste voorwaarde om over te gaan op het delen van persoonlijke informatie met een organisatie (voor 37% van de Nederlanders). De bekendheid van een organisatie is een belangrijke voorspeller voor vertrouwen. Als een organisatie nog niet bekend is voor de consument, wordt vertrouwen gebaseerd op basis van (online) aanbevelingen/reviews. Als het vertrouwen in een organisatie in orde is, zijn relevantie van de gevraagde data en transparantie vanuit de organisatie essentieel voordat consumenten bereid zijn om data te delen.
Maarten Roelfs: “Je moet snel en proactief zijn als het gaat om persoonsgegevens. Als consumenten bijvoorbeeld vragen om hun gegevens te corrigeren of te verwijderen, moet je snel handelen om aan hun verzoek te voldoen.
Ook moet je ervoor zorgen dat de beveiliging van persoonsgegevens in orde is. Dat gaat niet alleen om technische maatregelen, maar ook om organisatorische processen. Dat vereist een stuk bewustwording van iedereen die met persoonsgegevens te maken heeft.”
Bewijs van privacy compliance voor consumenten
Maarten Roelfs: “We herkennen dat vertrouwen heel belangrijk is bij het delen van persoonsgegevens. Daarom hebben we in 2022 het AVG OK-vignet geïntroduceerd. Een vignet waaraan consumenten kunnen herkennen dat een bedrijf privacy serieus neemt. Het vignet laat zien dat je als organisatie alle maatregelen hebt genomen die de wet vereist. Om het vignet te voeren moet een organisatie voldoen aan de daarvoor opgestelde criteria door de Stichting AVG.”
